پیغمبر(ص) پوئماسیندان

اولو پیغمبریمیز حضرت محمدین(ص) دوغوم گونونون ایل دؤنومونو قوتلایاراق، آذربایجانین گوجلو و محتشم شاعیرلریندن اولان مرحوم حسین جاویدین "پیغمبر پوئماسی" ترجمه سیندن بیر نئچه بئیت، اورجینال اثرله بیرگه، هدیه اولاراق سایین اوخوجولارا سونولور.(چئویرمن: اکبر حمیدی علیار)

ضمن تبریک سالروز میلاد پیامبر اعظم مان حضرت محمد (ص)، ابیاتی چند از ترجمه "منظومه پیغمبر" مرحوم حسین جاوید، از شاعران توانمند و برجسته آذربایجان، همراه با متن اصلی، بعنوان هدیه برای خوانندگان گرامی تقدیم می گردد.(مترجم: اکبر حمیدی علیار)

 

پیغمبر(خطاب به جبرئیل در زمان بعثت)

چنان عصری است عصر ما که عالم

میان ظلم و وحشت می گدازد

بشر دور از خدا و کفر و جهلش

به جای حق و دانایی بتازد.

                کسی کاری به وجدانش ندارد

                مقصر ظلم کِش، ظالم مبرّا..

                و رهبر خلق را یک عده جانی،

                منافق، بی شرف، فاسد جمیعا.

 به ریش نور ظلمت خنده دارد

فضیلت را رذیلت در قبال است

حقوق ملت، آزادی، عدالت

به زیر پا تماماً پایمال است.

 «اؤيله بير عصر ايچينده يم كي جيهان

ظلم و وحشتله قاورولوب يانييور

يوز چئويرميش ده تانريدان انسان

كفرو حاق، جهلي معرفت سانييور.

                دينله مز كيمسه قلبي، وجداني

                 محو ائدن حاقلي، محو اولان حاقسيز..

                 باشچي دير خالقا بير ييغين جاني

                 هپ منافق، شرفسيز، اخلاقسيز.

 گولويور نوره قارشی هپ ظلمت

گولويور فضله قارشي فسق و فجور

آه عدالت، حقوق و حريّت

آياق آلتيندا چيگنه نيب گئدييور.»

 

 پیغمبر(خطاب به بت پرستان مکه)

طعنه ام کمتر زنید ای فاسدان

جهل باشد دشمن اصلی مان.

         کافی است این سرخوشی، چنگ و رباب

          کافی است این مستی و خونین شراب.

گول شیطان خوردنتان تا به کی؟

خواب غفلت بدتر از مرگ است، هی..

          در بیندازید عقل خود به کار

          می کند نابودتان خمر و قمار.

پرتگاه است آخر راه شما

از شراب حق بنوشید حالیا!

          تا درخشان گردد این افکارتان

          روحتان گردش کند در آسمان

چون میِ عشق الهی طاهر است

آن نه مثل این شراب ظاهر است،

           اینک همچون شیر یک جنگاورید

           بعد هم چون گرگ وحشی می شوید،

مدتی هم بگذرد، چون خوک خوار؛

این بوَد حال شما پایان کار!

 «بانا آز طعن ائدین ای اهل فساد

ان بؤیوک دوشمنیمیز جهل و عناد.

          یئتیشیر ذئوق و صفا، چنگ و روباب

          یئتیشیر ایچدیگینیز قانلی شراب.

بو قده ر اویدونوز ابلیسه، یئتر،

آییلین، غفلت اؤلومدن ده بتر..

         آییلین بیر باخین عالمده نه وار؟

          سیزی هپ محو ائده جک شورب و قومار

سونو هیچدیر، اوچورومدور بو یولون،

حاق شرابی ایله بیرآز سرخوش اولون!

          فکرینیز پارلایاراق اینجه لسین،

          روحونوز رقص ائده رک یوکسه لسین.

تانری عشقی ایله جوشان تاتلی شراب

بؤیله ائتمز سیزی بدمست و خراب.

          شیمدی آسلان کیبی هرکس قیزغین،

          سونرا وحشی جاناواردان آزغین،

داها آز سونرا دوموزدان میسکین؛

بودور احوالینیز آخیردا سیزین!»

 

دئییشمه

درين دوشونجه، اينجه دويغو، آلچاق كؤنول، آخار طبع و سئويملي قلم صاحيببي و اؤزل و كؤنول اوخشايان يازي طرزي اولان ديه رلي يازيچي و شاعيره باجيم و قلمداشيم سايين "سوسن نواده رضي" ايله حؤرمتلي شاعير "ارگين آوشار"ين دئييشمه سيندن يارانان بير غزلي اوخودوقدا بيزيم ده بو قيش يوخوسونا گئتميش طبعيميز نسه حيس ائتديكده ائتيگيلندي و بو عزيزلرين دئييشمه سينه بير بنزتمه ياراتدي، بو بنزتمه ني يوخاريدا آدي گئدن حؤرمتلي باجيما گؤندرديم او دا چوخ بؤيوكلوكله بو بنزتمه ني اؤز بلوقوندا ديه رلي اوخوجولاري ايلا پايلاشدي، ادبياتيميزين گووه نجلريندن اولان رضي باجيمدان سون درجه ده تشكر ائده رك بو شعرلري اونون بلوقوندان، اولدوغو كيمي، سيزه تقديم ائديرم.

اكبر حميدي عليار

 ارگین آوشار:

بیر باخیش ناز گؤزلریندن بیل کی درمان عاشیقه

اولماسا غمزَن گرکمز بیل داها جان عاشیقه

سوسن رضی:

بیر باخیش بخش ائت گیلن، قوی بختی اولسون بختیار

گؤز گؤز ائت وئر گؤزلرینله گؤزده سهمان عاشیقه

ارگین آوشار:

یول ازیر دشت خطادن درده درمان آختاران،

بوی زولفوندور ائدر هر لحظه درمان عاشیقه

سوسن رضی:

طرّه‌ی زولفونده اول یارین ایلانلار بسله‌نیر

کئشکی زولفون ائتمه‌سه هر دم پریشان عاشیقه

ارگین آوشار:

ساچلارین دام، قاشلارین یای ائتسه عاشیق قتلینه

هر نه ائتسه لوطف ائدر مینلرجه احسان عاشیقه

سوسن رضی:

عاشیقین قتلینده یوخ سود و زیان معشوق اوچون

امر اولوب " عشقیمده ابراهیم تک یان" عاشیقه

تیر ِ نازی تار ِ قلبین اوخلاسا تیر تیر اسه‌ر

نه ناز ائتسین، نه ایچیرسین درد و حرمان عاشیقه

ارگین آوشار:

عاشیق ی صادیق نه بیلسین ناز نه؟ گلخن نه دیر؟

شانلی ابراهیم کیمی هر یان گولوستان عاشیقه

سوسن رضی:

عاشیقه درمان نه لازیم، درد گرک درد اوستونه

جان ِ جان ِ جان باغیشلار هر زامان جان عاشیقه

ارگین آوشار:

درد و درمان پیلله‌لر دیر  تکجه جانان وصلینه

اصل مقصد جان دئییلدیر، بلکه جانان عاشیقه

سوسن رضی:

وصل ی جانان ایسته‌ین جان سوزکئجیندن کئچمه‌لی

یا بو یولدان کئچمه‌لی، یا یولدو هیجران عاشیقه

ارگین آوشار:

تکجه یارین گؤزلری دارالامان دیر وورغونا

تکجه یارین سؤزلری حاق، دوغرو پیمان عاشیقه

سوسن رضی:

یازما پوز یازدیقلاری، پوزدوقلاریندا تاپ قرار

قانلا قازدیرماق گرک گؤیلرده پیمان عاشیقه

ترکینی قیلسان قلم قان قان دئییب ائیلر فغان

قوی قلم قان آغلاسین، یا آغلاسین قان، عاشیقه

ارگین آوشار:

مین اذیت له کؤچرسه ملک ی جانیندان اگر

قایغی چکمز، هر طرف چون ملک- و- جانان عاشیقه

سوسن رضی:

یار دیله‌رسه، شوبهه ائتمه، دوغرات شان شان شأنینی

قوی داغیلسین داغلارا، داغ باسما داغان عاشیقه

ارگین آوشار:

بو گؤزل شعریندن "ارگین"، الدولار دوستلار رضی

بیر گؤزل کؤنلو سئوینسه بسدی داغان عاشیقه

 سوسن نواده رضي:http://shokufeh.mihanblog.com/post/342

کئچن پوستدا اولان "دئییشمه"، عالی طبع‌لی، درین و دورو دویغولارا یییه اولان قوشارلاریمیزین(‌شاعیرلریمیزین) اورک تارلاری‌نین تئللرینی تیتره‌دیب، شاعیرانه‌لیکلری‌نین قایناغینی غلیانا گتیریب. بو، گؤرکسؤزوموزه( ادبیاتیمیزا) موشتولوق ساییلیر؛ یعنی، هله ده آذربایجان گؤرکسؤزونون شاهانه‌لر جؤولانگاهی اولدوغونا  دامغاسینی باسیر.

گوجلو قلم، سئچکین طبعی اولان عزیز شاعیر قلمداش، سایین "اکبر حمیدی علیار" گؤزل بیر بنزه‌تمه(نظیره) گؤندریبلر "دئییشمه"-یه. ایچدن حؤرمتلریمی ده‌یرلی قوللوقلارینا سوناراق بو گؤزل بنزه‌تمه‌نی پایلاشیرام:

 هرنه آغری، درد گله لذّتدی یاردان عاشیقه

فخردیر، یارین یولوندا اولسا قوربان، عاشیقه

گزسه گر اؤزباشینا جنتّده، دوستاقدیر دئمک

یاخالانسا یار اوچون جنّتدی زندان عاشیقه

 وار-یوخوندان، دونیاسیندان ال چکر جانان اوچون

نه اؤنملی گؤوده دیر، نه روح نه جان عاشیقه

باغلاسا ایلقار قووشماق شرطی(مقصدی) ایله یار ایله

قورخو یوخ توپدان، توفنگدن یاکی داردان عاشیقه

هر اودا-سویا آتار اؤزون، راحاتلیق بکله مز

توپراق اولموش دؤشه یی، گونش سه  یورقان عاشیقه

کندی کؤنلونده بولار آرتیق او یارین مسکنین

ایشته قیبله، ایشته کعبه هریئر، هریان عاشیقه

ال-ایاقدان، گؤز-قولاقدان، دیل-دوداقدان یار یاغار

مات قالارسان دئیه سن تانری یا انسان عاشیقه!

سانکی "علیار"دان "رضی" اینجیک اولوبدور، بیلمیرم

کیمدن آرقاج کئچدی یا داش ده یدی هاردان عاشیقه؟!

 درین سایغیلارلا:اکبر حمیدی علیار 8/11/90


*

گوجلو قلم یییه‌سی، یازار- قوشار، گؤرکسؤزوموزه دامغاسینی باسان "گونتای گنجالپ" ایسه، دئییشمه‌دن ائتکی‌لنه‌رک، اورک سؤزلرینی بئله یازیبلار:

 کئشکه وارسایدیم کؤنول تبریزلی جانان عشقینه

نوش ائدردیک ده قیمیز بیر یئرده زنگان عشقینه

اردبیلدن یوکسلردی گؤیلره سئودا سسی

سؤیلشردیک دادلی- دادلی سئوله‌شن جان عشقینه

راست اوخوردوم من یا دا ماهور ائیلردیم هوس

شور ایله فریاد ائدردیم یولدا کاروان عشقینه

بیرجه آندا وارلیغیم بی عشق- ی- جانان اولماسین

بیز کونول وئرمیشلریز آیدینجا بیر دان عشقینه

هئچ اونوتماز کؤنلوموز حرییته وورغونلاری

سایقیلار آزادلیق اوغروندا آخان قان عشقینه

گونتایین شعرینده چاغلار سئوگی‌نین عوممانلاری

موتلولوقلار فیشقیریر باغرندا اینسان عشقینه

اورمونون کؤکسونده واردیر چون موغان سئودالاری

یار یولوندا باده وئرگیل تورلو توفان عشقینه