آنا دیلی تدریسی مسئله­سینه قیسا بیر اشاره

آنا دیلی تدریسی مسئله­سینه قیسا بیر اشاره

اکبر حمیدی علیار- دنیز نشریه سی - اورمیه - نومره ۴۵ - ۱۴ بهمن

اؤلکه­میز ایراندا فارس دیلی اولمایان قوم­لارین اؤز آنا دیللرینده یازیب اوخوماق حقلری 35 ایل اؤنجه اؤلکه­میزین آنایاساسیندا (15 و 19-نجو اصل­لرده) نظره آلینمیش­ ایدی. کئچمیش دولتلرین بیر سیراسیندا قانونون بو اصل­لری­نین حیاتا کئچیریلمه­سی باره­ده مذاکره­لر اولونموش و آنادیللری فارسجا اولمایان خلقلره او جمله­دن آذربایجانلی­لارا وعدلر وئریلمیشدی.

چوخ شوکور بوگون حاکمیت قوه­لری مقدس اسلام دینی­نین گؤستریشلرینه و ایران اسلام جمهوریتی­نین پرینسیپلرینه دایاناراق بو قانونون اجراسی­نین آرتیق وقتی گلیب چاتماسینی دویوب، محترم دولتین الی ایله قوم­لارین اؤز آنا دیللرینده درس آلماقلارینا قرار وئرمیشلر.

حرمتلی دولت رئیسی جناب روحانی و اونون قوم­لار اوزرینده معاونی جناب یونسی اؤز مختلف چیخیشلاریندا مسئله­یه جدی یاناشماقلارینی،تئزلیکله بو ایشی یئرینه قویماقلارینی وورغولاییبلار.

بو آرادا خصوص ایله سون گونلر مسئله­نین اؤنمینه وارمایان، باشقا دیللرین خصوصیتلرینی بیلمه­ین، مدنی خزینه­لرین آرادان گئتمه­سینی وئجه آلمایان و داها دوغروسو فارس دیللی اولمایان وطنداشلاریمیزا حرمتسیزلیک عینکی ایله باخانلار طرفیندن بعضاً اعتراض سسلری ائشیدیلیر؛ اؤرنک اولاراق "فرهنگستان زبان فارسی" کیمی اورگانلاردا چالیشانلارین بیر عده­سی­نین سؤیله­دیکلری فکرلری قید ائتمک اولار. بو سایاق فکرلرین بیله-بیله و یاخود بیلمه­یه-بیلمه­یه دونیادا بشر حقوقلاری تشکیلاتی کیمی تشکیلاتلارین الینه بهانه وئرمکدن و اؤزگه­لرین بیزیم داخلی ایشلریمیزه قاریشماغا اساس وئرمکدن باشقا نه خیری اولا بیلر؟! اؤلکه­نین بیر بؤیوک حصه­سینی تشکیل ائدن وطنداشلارین ایلکین حقی­نین محترم دولت طرفیندن اؤده­نیلمه­سی­نین بو وطنداشلاری حاکمیتدن داها آرتیق راضی سالماقدان باشقا نه ضرری اولا بیلر؟!...

بیز اومید ائدیریک محترم دولت باشچیلاری بو خیرخواه نیّتی حیاتا کئچیرمکده اؤلکه­ده آیری-سئچکیلیک و تبعیض سیاستینی ایره­لی سورمه­یی سئو­ه­نلرین منفی تأثیری آلتیندا قالمادان بو مقدس، آللاه و بنده سئوه­ن آددیمی آتماقدا نائلیتلر الده ائتسینلر.

 

نظر شهید بهشتی در باره آموزش زبان مادری

قایناق: قره داغ سسی http://qaradagsasi.blogfa.com/post-1815.aspx

صالح نیکبخت وکیل دادگستری درباره نظر فرهنگستان ادب مبنی بر تضعیف زبان ملی با آموزش به زبان اقوام به «شرق» گفت: «اظهارنظر منتسب به گروهی از فرهنگستان زبان و ادب فارسی صرف نظر از اینکه صحیح است یا منطبق با واقعیات است یا خیر، در آن قسمت که مربوط به اصل 15 قانون اساسی و شأن و فلسفه تصویب آن آمده است باید گفت موضوع مطرح‌شده از سوی ایشان با واقعیت امر منطبق نیست، زیرا همان‌طوری که ادیبان و نویسندگان محترم در مورد ریشه هر لغت یا شعری کنکاش لازم به عمل می‌آورند و بعضا درصدد هستند که شأن سرودن این شعر و قصیده چه بوده، یا به شرایط تاریخی سرایش آن شعر مراجعه می‌کنند در مورد قانون هم شأن تصویب و فلسفه آن مورد لحاظ قرار می‌گیرد.» 

او افزود: «تصویب اصل 15 قانون اساسی در صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ابتدا در پیش‌نویس اولیه قانون اساسی تحت عنوان طرح و تصویب اصل 21 مورد بررسی قرار گرفته و تمامی مذاکرات به عمل‌آمده در جلد اول صورت مشروح مذاکرات فوق در چهار صفحه بیان شده، 25بار از طرف افراد مختلف و با جواب‌های نایب‌رییس مجلس خبرگان مرحوم شهید آیت‌الله دکتر بهشتی پاسخ داده شده است. بنابراین اگر به صفحات 574 الی 577 این مشروح مذاکرات مراجعه شود کاملا مشخص است اولا منظور از تصویب این اصل نه‌تنها تضعیف زبان (فارسی) نبوده بلکه در جهت تقویت آن بوده است.

 نیکبخت در ادامه گفت: «به همین جهت تنها به یک سوال مرحوم مولوی عبدالعزیز نماینده مجلس بررسی قانون اساسی از بلوچستان که در آن مجلس مطرح می‌شود و پاسخ بهشتی اشاره می‌کنم. مولوی سوال می‌کند اگر کسی بخواهد عربی بخواند آیا دولت برای او معلم عربی استخدام می‌کند؟ یا خیر؟ یا اگر کسی بخواهد زبان بلوچی بخواند آیا دولت ملزم است برای او معلم بلوچی بگیرد یا خیر؟ بهشتی پاسخ می‌دهد بله دولت موظف است یعنی دولت موظف است چیزی را که آنها حق دارند برایشان تهیه کند، اینجا مساله حق و تکلیف مطرح می‌شود و آن شهید بزرگوار به صورت عالمانه عنوان می‌کند اگر کسی حقی داشته باشد تکلیف دولت یا هر حق‌گذار دیگر این است که برای او زمینه انجام آن حق را فراهم کند. در اینجا مولوی عبدالعزیز سوال می‌کند «یعنی هم کتاب هم معلم باید تهیه کند؟» شهید بهشتی پاسخ می‌دهد: بله من متن را یک‌بار دیگر می‌خوانم تا نسبت به آن رای گرفته شود. و بعد متن به صورتی که اکنون قانون اساسی منعکس شده است قرائت می‌شود و اتفاقا این اصل با حضور 67نفر از حاضرین از مجموع 69‌نفر با نظر 62‌نفر موافق، بدون مخالف و با 5رای ممتنع به همین صورت تصویب می‌شود.» 

نیکبخت افزود: «در مجموع این چهارصفحه همه این مطالب مطرح شده و شأن تصویب آن هم بیان شده است و آن بزرگواران هدفشان از تصویب این اصل پذیرش حقوق اقوام در آموزش زبان مادری خود و مکلف‌کردن دولت و فراهم کردن امکانات زبان مادری آنان بوده و آنچه برخی اعضای محترم فرهنگستان گفته‌اند به‌نظر می‌رسد بدون مراجعه به شأن تصویب این اصل بیان شده است؛ مضافا اینکه آموزش زبان مادری آن هم زبان‌های اقوامی که به جز در یک مورد و آن هم زبان دینی ما است همگی وحدت ریشه‌ای زبانی دارند و اساس خواندن این زبان‌ها نه‌تنها زبان مادری را تضعیف نمی‌کند بلکه در جهت تقویت آن هم هست.»