پیغمبر(ص) پوئماسیندان

اولو پیغمبریمیز حضرت محمدین(ص) دوغوم گونونون ایل دؤنومونو قوتلایاراق، آذربایجانین گوجلو و محتشم شاعیرلریندن اولان مرحوم حسین جاویدین "پیغمبر پوئماسی" ترجمه سیندن بیر نئچه بئیت، اورجینال اثرله بیرگه، هدیه اولاراق سایین اوخوجولارا سونولور.(چئویرمن: اکبر حمیدی علیار)

ضمن تبریک سالروز میلاد پیامبر اعظم مان حضرت محمد (ص)، ابیاتی چند از ترجمه "منظومه پیغمبر" مرحوم حسین جاوید، از شاعران توانمند و برجسته آذربایجان، همراه با متن اصلی، بعنوان هدیه برای خوانندگان گرامی تقدیم می گردد.(مترجم: اکبر حمیدی علیار)

 

پیغمبر(خطاب به جبرئیل در زمان بعثت)

چنان عصری است عصر ما که عالم

میان ظلم و وحشت می گدازد

بشر دور از خدا و کفر و جهلش

به جای حق و دانایی بتازد.

                کسی کاری به وجدانش ندارد

                مقصر ظلم کِش، ظالم مبرّا..

                و رهبر خلق را یک عده جانی،

                منافق، بی شرف، فاسد جمیعا.

 به ریش نور ظلمت خنده دارد

فضیلت را رذیلت در قبال است

حقوق ملت، آزادی، عدالت

به زیر پا تماماً پایمال است.

 «اؤيله بير عصر ايچينده يم كي جيهان

ظلم و وحشتله قاورولوب يانييور

يوز چئويرميش ده تانريدان انسان

كفرو حاق، جهلي معرفت سانييور.

                دينله مز كيمسه قلبي، وجداني

                 محو ائدن حاقلي، محو اولان حاقسيز..

                 باشچي دير خالقا بير ييغين جاني

                 هپ منافق، شرفسيز، اخلاقسيز.

 گولويور نوره قارشی هپ ظلمت

گولويور فضله قارشي فسق و فجور

آه عدالت، حقوق و حريّت

آياق آلتيندا چيگنه نيب گئدييور.»

 

 پیغمبر(خطاب به بت پرستان مکه)

طعنه ام کمتر زنید ای فاسدان

جهل باشد دشمن اصلی مان.

         کافی است این سرخوشی، چنگ و رباب

          کافی است این مستی و خونین شراب.

گول شیطان خوردنتان تا به کی؟

خواب غفلت بدتر از مرگ است، هی..

          در بیندازید عقل خود به کار

          می کند نابودتان خمر و قمار.

پرتگاه است آخر راه شما

از شراب حق بنوشید حالیا!

          تا درخشان گردد این افکارتان

          روحتان گردش کند در آسمان

چون میِ عشق الهی طاهر است

آن نه مثل این شراب ظاهر است،

           اینک همچون شیر یک جنگاورید

           بعد هم چون گرگ وحشی می شوید،

مدتی هم بگذرد، چون خوک خوار؛

این بوَد حال شما پایان کار!

 «بانا آز طعن ائدین ای اهل فساد

ان بؤیوک دوشمنیمیز جهل و عناد.

          یئتیشیر ذئوق و صفا، چنگ و روباب

          یئتیشیر ایچدیگینیز قانلی شراب.

بو قده ر اویدونوز ابلیسه، یئتر،

آییلین، غفلت اؤلومدن ده بتر..

         آییلین بیر باخین عالمده نه وار؟

          سیزی هپ محو ائده جک شورب و قومار

سونو هیچدیر، اوچورومدور بو یولون،

حاق شرابی ایله بیرآز سرخوش اولون!

          فکرینیز پارلایاراق اینجه لسین،

          روحونوز رقص ائده رک یوکسه لسین.

تانری عشقی ایله جوشان تاتلی شراب

بؤیله ائتمز سیزی بدمست و خراب.

          شیمدی آسلان کیبی هرکس قیزغین،

          سونرا وحشی جاناواردان آزغین،

داها آز سونرا دوموزدان میسکین؛

بودور احوالینیز آخیردا سیزین!»

 

دئییشمه

درين دوشونجه، اينجه دويغو، آلچاق كؤنول، آخار طبع و سئويملي قلم صاحيببي و اؤزل و كؤنول اوخشايان يازي طرزي اولان ديه رلي يازيچي و شاعيره باجيم و قلمداشيم سايين "سوسن نواده رضي" ايله حؤرمتلي شاعير "ارگين آوشار"ين دئييشمه سيندن يارانان بير غزلي اوخودوقدا بيزيم ده بو قيش يوخوسونا گئتميش طبعيميز نسه حيس ائتديكده ائتيگيلندي و بو عزيزلرين دئييشمه سينه بير بنزتمه ياراتدي، بو بنزتمه ني يوخاريدا آدي گئدن حؤرمتلي باجيما گؤندرديم او دا چوخ بؤيوكلوكله بو بنزتمه ني اؤز بلوقوندا ديه رلي اوخوجولاري ايلا پايلاشدي، ادبياتيميزين گووه نجلريندن اولان رضي باجيمدان سون درجه ده تشكر ائده رك بو شعرلري اونون بلوقوندان، اولدوغو كيمي، سيزه تقديم ائديرم.

اكبر حميدي عليار

 ارگین آوشار:

بیر باخیش ناز گؤزلریندن بیل کی درمان عاشیقه

اولماسا غمزَن گرکمز بیل داها جان عاشیقه

سوسن رضی:

بیر باخیش بخش ائت گیلن، قوی بختی اولسون بختیار

گؤز گؤز ائت وئر گؤزلرینله گؤزده سهمان عاشیقه

ارگین آوشار:

یول ازیر دشت خطادن درده درمان آختاران،

بوی زولفوندور ائدر هر لحظه درمان عاشیقه

سوسن رضی:

طرّه‌ی زولفونده اول یارین ایلانلار بسله‌نیر

کئشکی زولفون ائتمه‌سه هر دم پریشان عاشیقه

ارگین آوشار:

ساچلارین دام، قاشلارین یای ائتسه عاشیق قتلینه

هر نه ائتسه لوطف ائدر مینلرجه احسان عاشیقه

سوسن رضی:

عاشیقین قتلینده یوخ سود و زیان معشوق اوچون

امر اولوب " عشقیمده ابراهیم تک یان" عاشیقه

تیر ِ نازی تار ِ قلبین اوخلاسا تیر تیر اسه‌ر

نه ناز ائتسین، نه ایچیرسین درد و حرمان عاشیقه

ارگین آوشار:

عاشیق ی صادیق نه بیلسین ناز نه؟ گلخن نه دیر؟

شانلی ابراهیم کیمی هر یان گولوستان عاشیقه

سوسن رضی:

عاشیقه درمان نه لازیم، درد گرک درد اوستونه

جان ِ جان ِ جان باغیشلار هر زامان جان عاشیقه

ارگین آوشار:

درد و درمان پیلله‌لر دیر  تکجه جانان وصلینه

اصل مقصد جان دئییلدیر، بلکه جانان عاشیقه

سوسن رضی:

وصل ی جانان ایسته‌ین جان سوزکئجیندن کئچمه‌لی

یا بو یولدان کئچمه‌لی، یا یولدو هیجران عاشیقه

ارگین آوشار:

تکجه یارین گؤزلری دارالامان دیر وورغونا

تکجه یارین سؤزلری حاق، دوغرو پیمان عاشیقه

سوسن رضی:

یازما پوز یازدیقلاری، پوزدوقلاریندا تاپ قرار

قانلا قازدیرماق گرک گؤیلرده پیمان عاشیقه

ترکینی قیلسان قلم قان قان دئییب ائیلر فغان

قوی قلم قان آغلاسین، یا آغلاسین قان، عاشیقه

ارگین آوشار:

مین اذیت له کؤچرسه ملک ی جانیندان اگر

قایغی چکمز، هر طرف چون ملک- و- جانان عاشیقه

سوسن رضی:

یار دیله‌رسه، شوبهه ائتمه، دوغرات شان شان شأنینی

قوی داغیلسین داغلارا، داغ باسما داغان عاشیقه

ارگین آوشار:

بو گؤزل شعریندن "ارگین"، الدولار دوستلار رضی

بیر گؤزل کؤنلو سئوینسه بسدی داغان عاشیقه

 سوسن نواده رضي:http://shokufeh.mihanblog.com/post/342

کئچن پوستدا اولان "دئییشمه"، عالی طبع‌لی، درین و دورو دویغولارا یییه اولان قوشارلاریمیزین(‌شاعیرلریمیزین) اورک تارلاری‌نین تئللرینی تیتره‌دیب، شاعیرانه‌لیکلری‌نین قایناغینی غلیانا گتیریب. بو، گؤرکسؤزوموزه( ادبیاتیمیزا) موشتولوق ساییلیر؛ یعنی، هله ده آذربایجان گؤرکسؤزونون شاهانه‌لر جؤولانگاهی اولدوغونا  دامغاسینی باسیر.

گوجلو قلم، سئچکین طبعی اولان عزیز شاعیر قلمداش، سایین "اکبر حمیدی علیار" گؤزل بیر بنزه‌تمه(نظیره) گؤندریبلر "دئییشمه"-یه. ایچدن حؤرمتلریمی ده‌یرلی قوللوقلارینا سوناراق بو گؤزل بنزه‌تمه‌نی پایلاشیرام:

 هرنه آغری، درد گله لذّتدی یاردان عاشیقه

فخردیر، یارین یولوندا اولسا قوربان، عاشیقه

گزسه گر اؤزباشینا جنتّده، دوستاقدیر دئمک

یاخالانسا یار اوچون جنّتدی زندان عاشیقه

 وار-یوخوندان، دونیاسیندان ال چکر جانان اوچون

نه اؤنملی گؤوده دیر، نه روح نه جان عاشیقه

باغلاسا ایلقار قووشماق شرطی(مقصدی) ایله یار ایله

قورخو یوخ توپدان، توفنگدن یاکی داردان عاشیقه

هر اودا-سویا آتار اؤزون، راحاتلیق بکله مز

توپراق اولموش دؤشه یی، گونش سه  یورقان عاشیقه

کندی کؤنلونده بولار آرتیق او یارین مسکنین

ایشته قیبله، ایشته کعبه هریئر، هریان عاشیقه

ال-ایاقدان، گؤز-قولاقدان، دیل-دوداقدان یار یاغار

مات قالارسان دئیه سن تانری یا انسان عاشیقه!

سانکی "علیار"دان "رضی" اینجیک اولوبدور، بیلمیرم

کیمدن آرقاج کئچدی یا داش ده یدی هاردان عاشیقه؟!

 درین سایغیلارلا:اکبر حمیدی علیار 8/11/90

*

گوجلو قلم یییه‌سی، یازار- قوشار، گؤرکسؤزوموزه دامغاسینی باسان "گونتای گنجالپ" ایسه، دئییشمه‌دن ائتکی‌لنه‌رک، اورک سؤزلرینی بئله یازیبلار:

 کئشکه وارسایدیم کؤنول تبریزلی جانان عشقینه

نوش ائدردیک ده قیمیز بیر یئرده زنگان عشقینه

اردبیلدن یوکسلردی گؤیلره سئودا سسی

سؤیلشردیک دادلی- دادلی سئوله‌شن جان عشقینه

راست اوخوردوم من یا دا ماهور ائیلردیم هوس

شور ایله فریاد ائدردیم یولدا کاروان عشقینه

بیرجه آندا وارلیغیم بی عشق- ی- جانان اولماسین

بیز کونول وئرمیشلریز آیدینجا بیر دان عشقینه

هئچ اونوتماز کؤنلوموز حرییته وورغونلاری

سایقیلار آزادلیق اوغروندا آخان قان عشقینه

گونتایین شعرینده چاغلار سئوگی‌نین عوممانلاری

موتلولوقلار فیشقیریر باغرندا اینسان عشقینه

اورمونون کؤکسونده واردیر چون موغان سئودالاری

یار یولوندا باده وئرگیل تورلو توفان عشقینه

 

سئچگی لر

عمومیتده کیچیک شهرلرده، کئچمیش زامانلاردان قایدادیر سئچگیلر قونوسو تئزراق باشلانیر و قاباریق شکیلده جوربه جور انسانلار، ایستر-ایسته مز اؤزلرینی موضوعا قاتیرلار و مخالف فکیرلر بیر بیری ایله اوزون سوره جده(مدّتده) دارتیشیرلار و گاهدان عقل و منطقه دایانمادان اؤزلرینی و خلقی یورورلار؛ بیزیم ورزقاندا دا ایندی دن ملت وکیللری نین تبیلیغلری! باشلانیب و بعضی دوستلار دئمیشکن سئچگیلرین قیزدیرماسی(انتخابات تبی) قووزانیب، کاندیدلرین پرستشکارلاری و طرفدارلاری چالیشیرلار بیرینی ییخالار، بیرینی قالدیرالار، بیرینی ازه لر، بیرینی دوزه لر، بیرینه یامان دئیه لر، بیرینه یاخشی دئیه لر و ...

من ده بیر یاندان سیاستده الیم اولمادیغینا گؤره، هئچ بیرینی رد و یا تأیید ائتمیرم و هامیسینا اوغور و موفقیت آرزولاییرام! آخی ورزقان جماعتی نین آزیندان یوزده یوز اوتوزو( %130 ) رأی وئریرلر،انشالله هامیسینا چاتار! فقط بونو بیلیرم کی –هئچ اولماسا بیزیم علیاردا- ایندییه کیمی جوجه ننه سیندن سوت گؤمویوب! بیر یاندان دا بو کاندیدلره جیجیگیم گلیر و کاندید اولماغا وسوسه اولورام، آخی بیلیرسیز دااا هر شئی هرشئی اولا بیلر .. میخی میسمار ائلییه ن وار! بوناگؤره ده فکیرله شیرم کی کاندید اولسایدیم ایندی گرک نه ایش گؤره یدیم؟ خلقه نه دئیه یدیم؟ نه سایاق اؤزومو تبیلغ ائده یدیم؟

نه باشیزی آغریدیم نهایت بیزیم بؤلگه وئبلاگلاری نین بو مسئله یه هئراغاج(ائرکن-تئز) دقت یئتیرمکلری –البته مسئولیت دویاراق و بؤلگه یه اورکلری یاناراق- منی ده شهر سویّه سینده بیر ورزقانلی اولاراق بو دوروما گتیردی چیخاردی کی آشاغیداکی مثنوینی یازماقلا اؤز ادبی و مدنی بورجومو اؤده ییم، البته یئنه ده وورغولاییرام منیم منظوروم محترم کاندیدلرین هئچ بیریسی دئییل یالنیز و یالنیز اؤزومم! یعنی بونو یازدیم کی بیرگون کاندید اولسام خوش خط ایله یازدیریب دروازالاردان آسلایام یا دااا بوروشور کیمی چاپا وئریب خلقه داغیدام یادااا cd-یه ووردوروب ائولره پایلایام یا دااا وئرم دوستلاریم قویالار وئبلاگلارینا، البته ایسپانسئرین تاپاندان سونرا! توکّل آللها.

یئتیشیب سئچگیلرین واختی یئنه

گتیریب چوخلاری نین باختی یئنه

                    تؤکولوب کوچه لره کاندیدلر

                    دولور اوچ وعده بوتون مسجیدلر!

هره بیر عده ییغیبدیر باشینا

هله باخمیر قوروسو یا یاشینا

                  ساییر اؤز گؤرمه دیگی ایشلرینی!

                  اؤز ایچینده قیجیدیر دیشلرینی!

اوتوز ایلده گؤرولن هربیر ایشی

چیخیری اؤز آدینا مشدی کیشی!

                 هنری، صنعتی ده، معدنی ده

                 جیگری، قورساغی دا، معده نی ده!

متخصص فقط ایراندا بودور

کره ده، سوتده، هم آیراندا بودور!

                 دئییر هر کتده(کندده) ده بیر باه(بانک) وورارام

                  آخی ایللردی کی من باه(بانک) وورارام!

یئر نه دیر؟ من هاوادان یول چکرم!

قایادا، داشدا دا قارپیز اکه رم!

                  منه یاردیم ائده نه ایش وئره رم

                   دمیری کسماغا دا دیش وئره رم!

ائوه هئچ... طووله یه ده گاز چکه جم

قلمیم له قیشیزی یاز چکه جم!

                  گتیریب گزدیره جم من وزیری

                  توی-دویون، ختمی، یاسی هم حضوری

داغ باشیندا تیکرم کارخانالار

قوی سئوینسینلر اوشاقلار، آنالار

                  بو رئیسلرده کی یوخدور باجاریق

                  اول آلله عوضین بیز آچاریق

تایفامیزدا واریمیز کلله لی  چووووووخ

من اؤزوم حل ائده رم غوصه سی یوخ!

                مدرسه یوخدو فیلان کندده؟ اوخ، آه

                آچارام اوردا اؤزوم دانشگاه

منه هرکیم سالا رأی تاپدی نجات

قیزیلا، ارزه ده مندن دی  ثبات!

                 اینان اووچو دوراجاقدیر آشیغیز

                 یئنه میسدن اولاجاق قاب-قاشیغیز

من ایله آخیره تک اولسا هامی

وئره رم خلقه مولیبدن سهامی!

                 سویو من آخدیرارام اوز یوخاری

                 چیخارام پیلله لری دوز یوخاری!

بو ورم، شیش دی، تورّومدو نه دی؟

گومانیمجا بو منیم، مسخره دی!

                بیزیم ائوده بونون هئچ معنیسی یوخ!

                آما چون اینجیدیری سیزلری چوخ،

اونو بیرگونده یئتیررم صیفیره

اوزو اولماز چیخا بیرده ائفیره!

                همده هرکس مایا قویسا بیله مه

                اونو ترجیح ائده رم گؤزگیله مه

اونا تقدیم ائده رم پست و مقام

تؤکه رم خیرتده یینه  بیر دولو جام،

                    اؤزو ایچون بو نه تکجه نوش اولار،

                    یئددی نسلی اوتومات سرخوش اولار!

بئله جه  اؤلکه ده بوللوق ائده ریک

بو جفاکش ائله قوللوق ائده ریک

                  بو ائلین حقی دی  دادسین پیلووی

                  رستورانلاردا آشیرسین چیلووی!

صاندیق اوستونده کاباب دیزدن دی

گل-گئدین خرجی بوتون بیزدن دی

                    منجه، پاک ، مجلیسه بیز گیرمه لی ییک،

                    یعنی رأیین ده پولون وئرمه لی ییک!

منه هرکیم سالا رأی تاپدی نجات

اؤلولر روحونا عالی صلوااات!

اکبر حمیدی علیار

21/10/90

میلاد بایرامی مناسبتی ایله

حضرت عيسايه

دوغومون ايل دؤنومو ائللره شانليق گونودور

باريشيق، صلح گونو، امن و امانليق گونودور

سني دونياده سئونلر بوگونو بايرام ائدير

قوجا دونيا ديل آچير:گول كي جوانليق گونودور

سنين آدينلا خاچين دالداسينا سؤيكه ننه

دونيادان فايدالانيب خوش گوذرانليق گونودور

آنجاق آنجاق قاراباغداكي محمد(ص) ائلينه

آغ گونون سون نفسي، يعني قارانليق گونودور

سن دئنه ن ائرمني يه بو نه مصيبت دير آچيب

نييه بيچاره موسلمانه زيانليق گونودور؟!

انكشاف ائتمه دير دونيا بيليك دونياسي دير

ايروان پاپلارينا سانكي نادانليق گونودور

بيز موسلمانلار ايچينده بوگونون حؤرمتي وار

حاييف آج قوردلار اوچون چنلي دومانليق گونودور

يوخو گؤرموشسن حميدي، خئييره، ياخشييا يوز

هر ايلين باشلانيشي اويخو يوزانليق گونودور.

4/10/1386 اکبر حمیدی علیار

چیلله گئجه سی علیاردا

چیلله گئجه سی

یاخین کئچمیشلرده، دئمک اولار اوتوز ایل بوندان قاباغا کیمی، آذربایجانین بوتون بؤلگه لرینده او جومله دن قاراداغ بؤلگه سینده و بیزیم کندیمیز علیاردا معیشتلر آشاغی سویّه ده ایدی یئمک ، ایچمک ایندیکی کیمی بول دئییلدی، یای میوه لرینی و محصوللارینی پاییز وقیش فصلینده، قیش محصوللارینی ایسه یای-یاز تاپماق چتین و امکانسیز ایدی، پاییزین سون آییندا و قیشدا میوه قیسمیندان آنجاق میلاخ(آسیلمیش اوزوم)، نار ، آلما و هئیوا، او دا آزراق، تاپیلاردی، باشقا طرفدن تیلویزیون، دیسکئت، کامپیوتر و بئله-بئله شئیلر ده یوخ ایدی، هر ائوده اولسایدی آرتیق بیر رادیو و بعضا ده کاسئت ضبطی و یا بیر گرامافون وار ایدی، اونو دا بوش واختلار و ائوده قوناق اولاندان اولانا بیر ساعات آچیب قولاغ آساردیلار، پاییز و قیش گئجه لری نین بوش واختینی یالنیز و یالنیز آتالارین و آنالارین، ایستی کورسو باشیندا سؤیله دیگی ناغیللار و تاپماجالار دولدوراردی، او زامانلار طبیعت ده هله بشردن کوسمه میشدی! کوچه لر دام بویونا کیمی قارلا دولو اولاردی، داغ-داش، چؤل-باییر مطلق آغ کورک گئیینردی، برکت نشیانی اولان او آغلیغین گؤزللیگی، خصوص ایله آیلی گئجه لرده، روحو اوخشاییب آدامی اؤزونه حئیران قویاردی...

بلی.. او زامانلار یئمک-ایچمک آز ایدی اما بو آزلیغین یئرینی ساغلاملیق ایلا شنلیک دولدورموشدو، بلکه ده یاخشی دوشونسک یئمک- ایچمک اؤز قایداسیندایدی! هرحالدا مقصدیمیز چیلله گئجه سیندن دانیشماق ایدی، بو گئجه ده قوهوملار موطلق تایفا بؤیوگونون ائوینده توپلاشاردیلار و کورسولرین اوستو اییده، توت قوروسو، قورو انجیر، اریک قاخی، بادام، گیرده کان، کونجود، قورغا، زه یرک، نار، آلما و هئیوا ایلا دولو اولاردی (گاهدان آنالار بئله نچی یئمکلری گیزله دیب بو گئجه یه ساخلایاردیلار) و ائوه توپلاشانلار بو نعمتلردن یئییب کؤمور چاییندان ایچه رک کورسونون یوخاری   په هره سینده   اه یله شن  آغ ساققالین یا دا آغ بیرچه یین  سئوگی، محبت، حماسه و حکمت دولو ناغیللارینا و صؤحبتلرینه، گئجه نین باغریندان سحره یول آچماغی باجارماق مقصدی ایله، قاباقلار پیی سونرالارسا نفت ایله یانان چیراغین شوشه سی   گؤیه ره نه   کیمی قولاق آساردیلار، سوندا دا بیربیرینه، ائل-تایفایا ساغلیق و بؤیوک چیلله و بالا چیلله یه باج وئرمه مک (روزگارین توفانلاری، کولکلری و سویوقلوغو قارشیسیندا برک دایانیب یئنیلمزلیک سیمبولو اولاراق) آرزوسویلا دوروب داغیلیب، شن احوال-روحیه و گؤیدن سئوینج ایله یئره ائنن قار دنه لری نین  مشایعتی ایله ائولرینه یوللاناردیلار و گلن چیلله گئجه سینه کیمی بو گئجه نین دادی داماقلاردان گئتمزدی.

حؤرمتلی دوستلار، قارشیدان گلن چیلله گئجه نیز  دادلی اولسون.

تورکجه کتابلارین الیازما نوسخه لری

 

منبع: قیزیل قلم آذر(م.کریمی)http://mrbkarimi.blogfa.com/post-110.aspx

گشتی در کتابخانه ها به دنبال نسخه های خطی تورکی

رضاباغبان

 تردیدی نیست که کتابها، حامل اصلی گنجینه های فرهنگی مردمند و کتابخانه ها مخزن نگهداری این گنجینه هاست. تردیدی نیست که مردم ترک زبان ایران دارای فرهنگی کهن و غنی بوده و در طول سده ها و هزاره ها، از این گنجینه ها فراوان داشته اند که هنوز یک از هزار آنها شناخته نشده و نشر نیافته اند. گشتی کوتاه در هر یک از کتابخانه های وطنمان نشانگر وجود صدها نسخه از این گنجینه هاست. این بار، دوری کوتاه در مرکز اسناد و نسخه های خطی کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران می زنیم. این کتابخانه با آنکه دارای تاریخی کهن نیست، اما بهترین نسخه های ادبی از دیرباز تا امروز توسط فرهیختگان کشورمان گردآوری و در این مرکز نگهداری می شوند. کتابهای گردآوری شده در این کتابخانه، آثاری به زبان های عربی، فارسی و ترکی هستند و شمار بسیاری از کتابهای ترکی وجود دارد که تا امروز به پژوهش های علمی – ادبی وارد نگشته اند و لابد منتشر نیز نشده اند. چه نسخه های نابی که در این مرکز نگهداری می شوند که نشان دهنده ی اینست که پایتخت هزار سالانه ی ترکان توانسته است بسیاری از نوشته های ادبی – فرهنگی این ملت سرافراز را در خود نگه دارد. کتابهای ترکی موجود در این کتابخانه را می توان دسته بندی کرد. دهها فرهنگ لغات به زبان ترکی و یا به دو زبان فارسی و ترکی، یا عربی و ترکی و چند نسخه ی دیگر نیز به سه زبان ترکی – فارسی و عربی وجود دارد. تاریخ این کتب از قرن پنجم هجری آغاز و تا قرن 14 ادامه دارد. علاوه بر این دستور زبان های ترکی – فارسی و یا ترکی – عربی و بالعکس نیز وجود دارد. آموزش زبان ترکی به این دو زبان فارسی و عربی، همچنین دهها نصاب در آموزش زبان ترکی به فارسی و یا عرب زبانها در میان این نسخه های خطی جای والایی دارند که بررسی و نشر این آثار بر گنجینه ی ادب این سرزمین خواهد افزود. بگذریم که چندین نسخه از فرهنگ زبان های ترکی به زبان های اروپایی نیز در اینجا وجود دارد که در جای خود بسیار ارزشمند است. شاید لیستی از فهرست این فرهنگ ها چندین صفحه باشد که از حوصله ی خواننده بیرون است.

   اما، آثار ادبی صرفا ترکی در میان دیگر آثار موجود در این کتابخانه از ارزش بسیار بالایی برخوردار است. نسخه های خطی فراوانی از 19 اثر جاودانه ی مولانا فضولی در این کتابخانه موجود است که برخی از این نسخه ها در حد خود منحصر بفرد هستند. تردیدی نیست که آثار پیش از این نیز در این مرکز فراوانند؛ از آن جمله نسخه های بسیاری از آثار امیر علیشیر نوایی که در زمان تیموریان وزیر اعظم ایران بوده است در این مرکز گردآوری گردد و جالب است که برخی از منحصر بفردترین نسخه های آثار نوایی را در این مرکز دیدیم. زبان این آثار هرچند که ترکی آذری، بلکه ترکی جغتایی است به هر حال در میان ادبیات ترکی ایران جایگاه خاصی دارد. دیوان های چندی نیز از سلطان حسین بایقرا، همان سلطان تیموری که امیر علیشیر نوایی وزیر اعظم او بوده است وجود دارد. دیوان این سلطان شاعر، تا امروز در ایران به چاپ نرسیده است. دیوان عمادالدین نسیمی نیز در این کتابخانه ی ارزشمند وجود دارد؛ البته نه یکی – دو نسخه؛ بلکه دهها نسخه ی خطی دیوان نسیمی را می توان یافت که با اسامی مختلفی مانند نسیمی شیرازی!، نسیمی تبریزی و غیره نامگذاری شده اند. از همه جالب تر، وجود دیوان ترکی نظامی گنجوی در این کتابخانه است. مرحوم دانش پژوه نیز بر روی چهار دیوان و جنگ که آثاری به زبان ترکی هستند توضیحاتی نوشته و این آثار ترکی را منسوب به نظامی گنجوی دانسته اند. در هر صورت پژوهشی دوباره در لابلای این نسخه های گرانقدر این مرکز خالی از فایده نبوده و خواهد توانست برخی از گره های ادبیات ترکی ایران و آذربایجان را باز کند.

   وجود نسخه های خطی جهانشاه حقیقی، سلطان توانمند قره قویونلو و سازنده ی مسجد کبود تبریز از ارزش و اعتبار خاصی برخوردار است. هرچند که دیوان این بزرگان بارها در بیرون از ایران چاپ و منتشر شده است، اما یادآوری این که این شاهان و سلاطین ایرانی و ترک زبان بوده اند باری را بر دوش ترکان ایرانی می نهد و آن، چاپ و نشر این دیوانهای ارزشمند است.

باز، نسخه های بی بدیلی از شاعران کم شهرت یافته ای چون ملک الشعرای حبیبی، کشوری تبریزی، قاسم انوار، نرگسی، مایل افشار، شریف تبریزی، مجذوب تبریزی، عبدالقادر مراغه ای، شاهدی، حیرتی، حاجی بکتاش، ملا احمد اردبیلی، حزین شروانی، نابی، نباتی، حسام چلبی، ویسی، رحمی، جنانی، نادری، ریاضی، مقالی، نوعی، شیخی، شکری، آهاری، خطایی، فضلی، انگورانی،  و صدها شاعر بزرگ ترکی گوی که به دلیل ممنوعیت زبان ترکی در دوران منحوس پهلوی مورد بی مهری مسئولین قرار گرفته و جا دارد که امروز در جمهوری اسلامی به زیور چاپ و نشر آراسته شوند تا بخش دیگری از غنای فرهنگی این ملت بزرگ بر جهانیان آشکار گردد. بی شک، در سالهای آتی چاپ این دیوانها زینت بخش منازل مردم و کتابخانه ها خواهند شد. اما، تعداد این آثار آن چنان فراوان است که تنها چند پژوهشگر توان آنرا نخواهند داشت که در طول عمر خود به همه ی این کار سترگ نایل آیند؛ بنابراین یا باید آکادمی خاص این امر تشکیل گردد و یا دهها زبان شناس و ادیب و عالم در این زمینه به تلاشهای شبانه روزی مبادرت نمایند تا بلکه این گنجینه ی گرانبها را از بوته ی فراموشی بدر آورند.

   نسخه های بی شماری از دیوان و آثار شاعران معروف آذربایجان مانند "ورقا و گلشا" ازحکیم رکن الدین مسیحی، حیره الابرار، فرهاد و شیرین، لیلی و مجنون، سبعه سیاره، سد سکندری، مجالس النفایس، محبوب القلوب از امیر علیشیر نوایی، گلشن توحید از ابراهیم دده شاهدی، مقاصد الالحان از مراغه ای،  حدیقه السعدا، بنگ و باده،      تحفه الملوک از عبدالرحمن مغنیساوی،رباب نامه از سلطان ولد، دیوان های میرزا محسن تاثیر تبریزی، عصری تبریزی، شاکر، و..

در کنار دیوان های شعر، دهها کتاب فلسفی، فقه و اوصول و دیگر علوم دینی وجود دارد که متاسفانه هیچ یک از این آثار نه شناخته شده اند و نه منتشر گشته اند که نمونه ای از این کتابها عبارتند از: رساله واقعات، شرح نونیه، بهجه افتاوی، تحفه الملوک، گلشن توحید، سعادت نامه، تحفه شاهدی، مفتاح، مقالات غیبیه و کلمات عینیه، سراج الیقین، اثبات امامت، الهدایه، مجموعه هایی در حریث نبوی، دهها کتاب فقمی و دهها شرح در رسالات دینی و... که از نشر و چاپ بی نصیب مانده اند . انتشار این آثار ترکی در زمینه های علوم مختلف تنها از عهده ی دانشگاه و مراکز علمی با اساتید زبده و بودجه های دولتی امکان پذیر است. اما، ساکت هم نمی توان نشست. هرچند که آرزو داریم دولت جمهوری اسلامی، تنها زبان فارسی را در خدمت اسلام نداند و از این گنجینه برای بارورسازی فرهنگ بشری حمایت نماید.

و صدها نسخه ی دیگر چیزی است که هر عاشق ادبیات و ادیب انساندوست و هنرپرور را سر وجد می آورد. جنگهای بیشماری در این کتابخانه موجود است که بیشتر به زبان ترکی بوده و آنچه اهمیت دارد اینکه این آثار منتشر نگشته اند و چاپ و نشر این گنجینه، فضایی فرهنگی از عظمت و بزرگی ادبیات ترکی در ایران را برملا خواهد کرد. همین است که معتقدیم درخشش نور آفتاب را نتواند ابر گرفت و خواه ناخواه ابر کنار خواهد رفت و زیبایی آفتای همه جا را روشن خواهد ساخت. پس تا دیر نشده کمر همت به نشر و آزادی ادب ترکی ببندیم!

منبع: قیزیل قلم آذر(م.کریمی)http://mrbkarimi.blogfa.com/post-110.aspx

محرملیک اشاره لری

1-نجی اشاره: کربلا و عاشورا اولایلاری نین بؤیوکلویونده و دهشتلی اولماسیندا هئچ بیر شوبهه یوخدور و او گونده باش وئرن حادثه لر شیعه لر و یاخود موسلمانلارا دخلی اولمادان هربیر وجدانلی انسانلاری و داها دوغروسو انسانلیغین وجدانینی درده گتیریر و سارسیلدیر- البت کی موسلمانلاردا و اؤزللیکله شیعه لرده ائتگیسی داها آرتیق دیر- و آزادلیق سئورلرده و آزادلیق اوغروندا مبارزه آپارانلاردا کده ر و حزن دن آرتیق غرور و جسارت حیسّی یارادیر، ان اساس مقصد ده ائله بودور، مصیبتلره قارشی کدرلنمک،آغی دئمک و .. طبیعی بیر مسئله دیر، هئچ کیمسه نین ده اوره یی داشدان دئییل آنجاق بو مرحله ده ایلیشیب قالماق و حضرت امام حسینین قانلی قیامینین سونوجونو تعزیه مجلیسلرینده خلاصه ائتمک و محرملیگی سینه-زنجیرین حاصاریندا حصر ائتمک، او حضرتین قیامینی، حرکتینی و شخصیتینی کیچیلتمک و اونون حاققیندا ظلم ائتمکدیر.

2-نجی اشاره: تأسفله بیزلر تعزیه مراسیملرینده یالنیز و یالنیز اؤز قازانجیمیز اوچون آغلاییر سیتقاییریق وگؤزوموزدن بیر دامجی یاش دامیزساقسادا اونا قارشیلیق اوموروق او جومله دن جیسمی دردلریمیزه درمان، جیبلریمیزه پول، گنجلریمیزه ائو-ائشیک، ایشسیزلریمیزه ایش، گوناهلاریمیزا باغیش و و و .. ایسته ییریک، هئچده ایشیمیز یوخدور حضرت امام حسین نه ائتدی، نه چکدی، نه اوچون ائتدی، کیم اوچون ائتدی، سؤزو نه دیر، آماجی نه دیر، داورانیشی نئجه ایدی؟ یاخشی اولاردی بئله مجلیسلرده هئچ اولماسا او حضرتین شخصیتی نین عظمتینه و بؤیوکلویونه و شجاعتینه حئیرتله باخیب ساکیتجه اوتورایدیق و بو معنوی سوفره نین باشیندا مادی دیلنچی لیک قصدی ایله  اوتورمایایدیق.

3-نجو اشاره: بیزلر محرملیک گونلری دویغولاندیقدا –کئشگه اوزامان من ده کربلاده اولوب حضرت امام حسینه یاردیم ائده یدیم-دئیه، اؤزوموزو بیر نومره لی مؤمنلردن گؤستریریک و آزادلیق یولوندا جانیمیزدان و مالیمیزدان کئچمه یی آرزولاییریق! دوزو بودور کی بو بیرجوره میداندان قاچماقدیر! نییه کی "کل ارض کربلا، کل یوم عاشورا" سؤزونه دقّت یئتیرسکسه هرزامان و هرمکاندا حاقسیزلیقلارین، ظلمون داشقینلیغینین و یزیدلرین دئوران سورمه سی نین شاهدی اولاراق مبارزه نین و جاندان-مالدان کئچمه یین گرکلیگینی دویوب و سؤزو گئدن آرزی نین چین اولاسی اولدوغونو آیدینجا باشا  دوشریک و شاید بیرداها اؤلچو-بیچی سیز و یئرسیزآرزیلار دیله مکدن چکینریک.

سئوگیلیمین

ساليب صفاني صفادن صفاسي سئوگيليمين

ائديبدي چوخلاري مجنون جفاسي سئوگيليمين

چكيبدير آغ گونه دوغرو ايلاهي كروانيني

دالينجا زولفونون هردم قراسي سئوگيليمين

گليبلر عشق ايله قوربانلاري كسيلمك اوچون

اولوب وصل وعده گاهي ميناسي سئوگيليمين

آل-الوان چيچكلر آچيب قلم-قلم بوتالار

قيزيل ناخيش بزه نيب كربلاسي سئوگيليمين

سولوب سوسوزدان آليشميش او پارچا پارچا اولان

دوداقلاريندا گؤيرميش دوعاسي سئوگيليمين

كده رليدي يئر-گؤي، قهرليدي دوشمن، يالنيز

گولوب جمالينا خنجر ياراسي سئوگيليمين

نه غم كي سس وئرن اولموبدو هل من ناصرينه

دئدي لبيك اؤزو گؤيدن خداسي سئوگيليمين

"حميدي" تا نه قده ر ايشله يير قده ر قلمي

جهاندا شرح اولونار ماجراسي سئوگيليمين

اکبر حمیدی علیار/ ارديبهشت/1380

 

عباس بارز

اوزگونلوکله ائشیتدیک قره داغین گؤرکملی شاعیری عباس بارز دونیاسینی

ده ییشدی، او بؤیوک شاعیره رحمت دیله یرک آذربایجان ادبیات عالمینه و او

مرحومون عائیله سینه باش ساغلیغی وئریریک، خبرين شرحيني حؤرمتلي

 عليرضا نصيرزاده بكر آباد جنابلاري نين بلوقوندا او خويابيلرسيز(تيكلايين)

دونیا

بيردفعه ليك دؤشلوك كيمي،

                        آسيلميشيق،

                               ياخاسينا دونيانين.

                                         ياغا،

                                             توزا،

                                                تره،

                                                  قانا!

                                           الينده كي  بوياقلارا،

            بلشديريب، هرآن بيزي

                                      آچا بيلر...،

                                              آتا بيلر...

                                    باشقاسيني آلار اله!

اكبر حميدي عليار

اوستاد شهریارلا علاقه دار(2)

مرحوم اوستاد شهريارين موسيقي يه بسله ديگي حؤرمتي و وئرديگي ديه ري و

 موسيقي نين سه اوندا بوراخديغي تأثيري وورغولاماق اوچون نئچه ايل قاباق

يازديغيم "شهريار و موسيقي" باشليقلي يازقيني  "دنيز" ايكي هفته ليك قزئتي

بير بالاجا ييغجاملاشديرماقلا اورمودا چاپ ائتميشدير،

بوراني تيكلاماقلا اونو حؤرمتلي قليزاده عليارين بلوقوندان اوخويا بيلرسينيز

گؤزله مني (بير قوشما)

رحمتليك ممد آرازين مشهور سلامت قال شعرينه يازديغيم عكس نظيره .

بلكه بو يئرلره بيرده گلديم من

بولوت گؤزله مني، ياغ گؤزله مني

بلكه سنده بيرده سجده قيلديم من

تورپاغ گؤزله مني، داغ گؤزله مني

             گلميشديم مين آرزي، مين ديلك ايله

             گئديرم دوتولموش بير اورك ايله

             دولدور قوجاغيني گول-چيچك ايله

             بوستان گؤزله مني، باغ گؤزله مني

بو اوجا داغلارين اؤز اوغلويام من

شعير اوغلويام من ساز اوغلويام من

 يام-ياشيل ياغمورلو ياز اوغلويام من

شيمشك گؤزله مني، چاخ گؤزله مني

             "عليار"ين گؤزلي كؤوره لدين نييه؟

            قويما آيريليقدان قلبين اينجييه

            يوللارا،-سئوگيليم دؤنه جك- دئيه،

            بويلان گؤزله مني، باخ گؤزله مني.

اكبر حميدي عليار

 

علیار دنیزی!

عليار و عليارلي لار تاريخينده ايلك اولاراق "دنيز" آديندا ايكي هفته ليك قزئت، اورميه شهرينده بوراخيلدي ، دنيزين بيرينجي نومره سي 1390-نجي ايل يايين سونونجو گونو (شهريورين 31-ي) ايشيق اوزو گؤردو، بو قزئتين امتياز صاحيبي و سورومولو مديري حؤرمتلي تدقيقاتچي، شاعر،ژورناليست و يازيچي حاج مصطفي قليزاده عليار جنابلاري دير، سياسي، مدنيُ، تاريخي و اجتماعي قونولاري احتوا ائدن بو قزئت، ايكي توركجه و فارسجا ديللرينده 8 صحيفه ده هر آيين ياريسي گونو و سون گونو ياييلاجاقدير، بيرينجي نومره نين اساس موضوعو بوگونلر و بو ايللر ظلمه معروض قالان اورمو دنيزي دير، ايكينجي اؤنملي موضوع ايسه مرحوم اوستاد شهريارين ايل دؤنومو مناسبتي ايله، اونا عايد اولان سؤز-صحبتلردير، بيز بو ديه رلي مدني آدديمي و حركتي ايلك اؤنجه حؤرمتلي قليزاده عليار جنابلارينا، سونرا ايسه مطبوعات اهلينه، ادبيات اهلينه، اورميه اهلينه و اؤزلليكله ده عليارلي لارا تبريك ائده رك بو كؤرپه قزئته اوغورلار و اوزون عمر آرزولاييريق و اومود ائدير يك كي ائليميزين و خلقيميزين دردينين سؤيلر ديلي اولاركن مدنيتيميزين ده يايار الي اولسون.

دئمه لي يم كي عليار اهاليسيندن اينديليكده 1000 ائودن آرتيغي اورميه شهرينده ياشاييرلار و بو شهرين، چئشيتلي ساحه لرده، انكشافيندا گؤركملي روللاري اولوبدور، مصطفي قليزاده علیار ايسه يوزلر مقاله دن باشقا تخمينأ 20 جيليد كتابين مؤلفي دير.

اکبر حمیدی علیار

کتاب تانیتیمی 2

آذربايجان ادبيات ساحه سينده اوزون ايللردن بري قلم چالان، مختليف درگيلر و قزئتلرده، فارسجا و توركجه، ديه رلي مقاله لر و يازقيلاري ياييلان، ادبي درنكلر و انجومنلرين – خصوص ايله تهران انجومنلري نين- گؤركملي و چاليشقان امكداشي و اؤيه سي اولان حؤرمتلي دوستوموز و اوستاديميز، تانينميش يازيچي، شاعير و تدقيقاتچي "باقر رشادتي" جنابلاري نين 4-نجو ادبي اثري ايشيق اوزو گؤردو؛ اوستاد رشادتي نين سربست شعرلر توپلوسو اولان بو اثری "آي ياشيل خيال" عنوانيندا، 58 صحيفه ده، تهراندا "انديشه نو" يايين ائوي طرفيندن يايينلاندي، اوستاد ائل اوغلونون ييغجام و يئترلي اؤنسؤزو ايله باشلانان بو اثرده 41 كيچيك شعر يئرلشيب، بو شعرلردن بيريني بيرگه اوخوياراق سيز ادب اهلينه بو اثري الده ائديب اوخوماغا ،سايغي ايلا چاغري وئريرم:

فلك چرخي فيرلاناجاق،

سن اولساندا، اولماساندا.

چاليشگيلن:

ياشاييشي چيچكلندير

انسانليغي ديرچكلندير.

دولانيشلار،

سنسيزكي يوخ

سنلي اولسون.

بيرگون اگر سن اولماسان،

زامان دورسون

ساغو قورسون!

 

 مؤلفين باشقا ايشيق اوزو گؤرموش اثرلري:

1-    قلم نوشت جدايي(شفاهي خلق ادبياتي ايله علاقه دار)

2-    آلتون خيال قوشو(حئكايه لر توپلوسو)

3-    سؤزلرده سؤز وار(اينجه سؤزلر و ساتيريك يازقيلار)

اوستاد شهریارلا علاقه دار (1)

مرحوم اوستاد شهريارين دونيادان كؤچمه سي نين ايل دؤنومونو "روز شعر و ادب فارسي" آدلانديرماق – دوزگون يا يانليش- نئچه ايلدن سونرا دا بير عده لره يامان آغير گلير، اؤتن ايللرين بيرينده "همشهري" قزئتي، "اوستاد دانشگاه" دئييلن بير آغانين بو قونودا يازديغي اعتراض مقاله سيني چاپ ائتديكده من ده او قزئته بير جوابيه گؤندرميشديم كي طبيعي اولاراق چاپ اولمادي! ايندي اوستاد شهريارين اولو روحونا رحمت ديله يرك او جوابيه ني حؤرمتلي دوستلار و دوشمانلارين دقّتينه چاتديريرام، يالنيز سؤزو گئدن مقاله نين يازاري نين آديني گتيرمه يي لازيم بيلميرم و او آدين يئرينه ايندي چوخلو آدلار قويماق اولار!

در پي چاپ مطلبي تحت عنوان " كاش روز سعدي، روز ملي شعر بود" در صفحه ي ادب و هنر(ص26) شماره 4527 روزنامه وزين همشهري مربوط به روز دوشنبه 26 فروردين 1387، كه توسط آقاي ....... عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي نگاشته شده بود نكات مثبت و منفي جالبي نهفته است كه مرور نقدگونه شان لازم به نظر ميرسد:

       همانطور كه در آنجا ذكر شده است براي هر يك از بزرگان قديم ادب، همچون حافظ و سعدي و مولوي و عطار و ساير مفاخر ادبي ايران زمين روز خاصي بعنوان روز بزرگداشت نامبردگان در نظر گرفته و نامگذاري شده است بنابراين تكرار روز ملي شعر و ادب فارسي بنام هر كدام از شايستگان قديم اين عنوان، منطقي نبوده و جايي نداشته است و اين امر ذره اي از مقام و منزلت هيچكدام از مفاخر مذكور نمي كاهد كه هيچ، بلكه دليلي آشكار بر جاودانگي نام و راه و مسلك و مرام صاحبان و خالقان ادب مي باشد.

       و اما در مورد ادبا و شعراي معاصر نوسرا و نوگرا، نويسنده ي مطلب اذعان داشته اند كه شعر نو هنوز نتوانسته است به رفعت قله ي شعر سنتي دست بيابد و كاملاً برحق است و جاي هيچ بحثي در اينمورد نمي ماند و انتخاب شاعري معاصر كه به نقل نويسنده از چهارمقاله، هم مفلق و مبدع باشد و هم وارث سبك سنتي باشد، بديهي مي نمايد وليكن باور آقاي ...... بر اولي بودن پروين اعتصامي و ملك الشعراي بهار بر شهريار نمي تواند صادق باشد زيرا پروين اعتصامي چيره دست ترين شاعر معاصر در بخش موضوعات اجتماعي و حكمت آميز و قطعه و قصيده مي باشد در حالي كه شاعر شايسته ي چنين انتخاب و قابل قياس با بزرگاني همچون حافظ و سعدي بايستي حرفي و سخني در غزل داشته باشد كه خوشبختانه شهريار در اين زمينه در اوج اعلا قرار داشته و بر ساير انواع شعر سنتي  وحتي شعر نيمايي نيز تسلط كامل و ستودني داشته و اكمليت ايشان نياز به اثبات ندارد و مطالعه ي ديوانش تمام شبهات را زايل مي كند؛ در مورد ملك الشعراي بهار نيز همين بس كه جناب بهار خودش از ستايشگران شهريار جوان بوده و اگر اين انتخاب بعهده ايشان گذاشته مي شد قطعاً جز شهريار را نمي گزيدند و مستندات اين ادعا را در نوشته هاي استاد بهار، به راحتي مي توان يافت.

       نكته ي حائز اهميت ديگري كه در نوشته ي آقاي ....  نهفته، اين است كه ايشان در سطر ششم مي نويسند: "اگر قرار باشد يك روز بنام شعر و ادب نامگذاري شود در اين ميان شاعران پارسي مقدم هستند" ، از اين جمله بر مي آيد كه نويسنده اعتقاد دارند آقاي شهريار شاعر پارسي نبوده است، سؤال اينجاست كه شاعر پارسي كيست و چه خصوصياتي دارد كه شهريار ندارد؟ آيا داشتن ديوان فارسي، پارسي بودن شاعر را مي رساند يا محل زنگي شاعر و يا زبان تكلم و هويت قومي شاعر؟!

       اگر صرفاً داشتن ديوان فارسي، شاعر را پارسي مي كند پس چرا شهريار شاعر پارسي نباشد؟ اگر زبان تكلم و هويت قومي و محل زندگي شاعري كه پارسي سروده اما در فارسستان نبوده، دليل عدم پارسي بودنش هست پس چرا طبق باور آقاي تويسنده به پروين اعتصامي و مولوي و نظامي و ... شاعر پارسي اطلاق شده است؟!

       به نظر حقير تنها چيزي كه باعث اين تناقض گويي از طرف آقاي ..... شده است، موجود و در دسترس بودن ديوان تركي استاد شهريار مي باشد- كه اشتهار جهانشمول ايشان را باعث شده است-  وبنده بدون اطاله ي كلام قضاوت را بعهده ي خوانندگان گرامي مي گذارم كه چه منافاتي دارد كه مفخره ادب فارسي، مايه ي افتخار و محبوب ملت و يا قوم ديگري نيز باشد؟ والا بنده نيز شخصاً معتقدم براي اين عنوان، شايسته بود يكي ديگر از عزيزان فارسي زبان عرصه ي ادبيات انتخاب مي شد و سالروز شهريار، به حرمت خيلي از اديبان و شاعران دو يا چند زبانه ي ايران زمين « روز شعر و ادب ايران» نامگذاري مي شد.

       پايان سخن اينكه همانطور كه نويسنده محترم مطالب مذكور نيك گفته اند هر انتخاب ديگري هم انجام مي شد مخالفان و موافقاني پيدا مي كرد بنابراين جايز نيست تكرار مكررات نموده و احساسات مثبت و منفي جامعه ي ادبي كشور عزيزمان را برانگيخته مجبور به جبهه گيري در مقابل يكديگر بنماييم و مسئله را در ميان عموم به ابهام بكشانيم، هر يك از فرزانگان و مفاخر ادبي، چه گذشته و چه معاصر، جايگاه مخصوص خود را پيدا كرده  و مقامشان محفوظ است، در تقويم نيز جاي خالي براي همه با عناوين مختلف وجود دارد و اينگونه دامن زدن به يك كار تمام شده، جز تبعات منفي، سودي براي جامعه مدني و ادبي ايران ندارد.

اكبر حميدي علیار 

بایراملیق!

كئشگه گلن اوروجلوغا كيمي موسلمان قالاق!

موبارك قدر گئجه لرينده بيزيم محله نين جامع مسجيدينده دوغرودان ايگنه سالماغا يئر يوخ ايدي،مسجيدين ايچي، ائشيگي و ايكي مين مئتيرليك حيه طيندن باشقا چئوره سينده كي خياوانلاري دا اوباش-بوباشدان، كلانتري پوليسي باغلاميشدي و موسلمان جمعيتي شام چاغيندان اوباشدانا قده ر عبادته و تانريني اؤيمه يه باشلاريني قاتميشديرلار، البته يالان سؤزدن نه فايدا، من اؤزوم ائوده احيا ساخلاميشديم-آلله قبول ائله سه- تزه-تزه اوروج توتان قيزيمين چوخ ماراغي وار ايدي مسجيده گئتمگه، اونو آپاريب -گتيره نده بو ييغينجاغي گؤردوم و منه بئله گلدي كي بيزدن ساواي بوتون شهرجييين اهاليسي اورداديرلار.. ايلك باخيشدا گؤزل و گؤزو-روحو اوخشايان بير منظره ايدي ، اما سونرا نه ايسه ايستر-ايسته مز گونده ليك ياشامدا قارشيلاشديغيميز پرابلئملر(اخلاقسيزليقلار، يالانلار، حيله لر، دوزاقلار، قونشونون قونشودان خبرسيزليگي، حرام بير تيكه دن يانا بزه ديگيميز اويونلار، باشقالاريني آلداتديغيميزدان قازانديغيميز شن احوال-روحيه، بؤيوك-كيچيك سايماماغيميز، آتا-آنالاريميزدان گيزلي ياپديغيميز ايشلره اؤيونمه ييميز، گئيديكلريميز، باخديقلاريميز، ايچديكلريميز، چكديكلريميز و و و .... ) اوچوروم باشيندا تك بير جيغيردن، بير-بير كئچن داوار سوروسو كيمي بئينيمدن سوووشماغا باشلاديلار و منده بو سورغو ياراندي كي اگر بونلار اونلارديرلار بس بو ايشلر نه دير؟! و اگر اونلار بونلارديرلار بس او ايشلر نه دير؟! داليسينجا دا عزيز بير دوستون منه مئساج ائتديگي بير جومله گؤزلريمين اؤنونده قيرميزي ايشيقلا يانيب-سؤنمه يه باشلادي:

اوروجلوق آييندا سوچلارين آزالماسي گؤستريركي سوچلولار همن مؤمنلرديرلر!

ائوئت، بئله اولدو كي من ده فيطر بايراميندا - بايرامليق اولسون- دئيه ، اؤزوموزه بئله بير ديلك ديله ديم: كئشگه گلن اوروجلوغا كيمي موسلمان قالاق!

 

اورمو دنیزی

بوگونلر اورمو دنيزي نين  سارسيلديجي دورومو ،دئمك اولار ، اللريندن بير ايش گلمييه نلرين هاميسيني فيكره دالديريب-چوخ شوكوركي اللريندن ايش گلنلرين توكو ده ده بريلمه ييب- حتي موبارك قدر گئجه لرينده ده چوخلار اونون جان قوتارماغينا اللريني گؤيه قالديريب تانريدان بو دنيزه يئني بير تقدير و گله جك ديله ييبلر، (اؤرنك اولاراق حؤرمتلي مصطفي قليزاده عليارين وئبينه بير نظر سالين)، بو قونودا چئشيتلي اس.ام.اس لرده الكترون دالغالاري ايلا ياييلماقدادير.. بيز ده  - اؤز بورجوموزو اؤده ميش اولاق- دئيه!،آشاغيداكي قوشوغو تقديم ائديريك:

اورمو دنيزي

بوگونلر هريئرده سؤز سودان گئدير

دنيز چابالايير، چيخيب جان گئدير

اورمونون گؤزوندن ياش نه؟ قان گئدير!

آغالار اوزونو توتوب يان گئدير

           نييه سين سوروشما، ندنين سورما

            قولاقلار توتولوب اؤزونو يورما!

اه يله شيب مجليسده ملّت آدينا

او آنجاق جيبينين يئتر دادينا!

رأي واختي دوشه جك ملّت يادينا!

گؤلون قوروماغي دئييل  زادينا..

           بوراخ سن ده بابام، چوخ اوستون وورما

           قولاقلار توتولوب اؤزونو يورما!

آذربايجان جاني چيخيردا چيخسين

اؤلوم بوغازيني سيخيردا سيخسين

بو اولاي ائويني ييخيردا ييخسين

بودجاني عزيزلر تيخيردا تيخسين!

            سن ده ناراحاتسان اورمودا دورما

            قولاقلار توتولوب اؤزونو يورما

مسجيدين ائشيگي ايچيندن واجب!

يايدا دووشان توتماق بيچيندن واجب!

چاريغي قوروماق قيچيندن واجب!

ميز بئله دريانين اوچوندن واجب!!!

               حمد اوخو سن ده يئه حالوايلا خورما!

                قولاقلار توتولوب اؤزونو يورما!

اورميه عزيزدير، ائل حؤرمت ائيلر

آييلار يوخودان بير غيرت ائيلر!

دوزلانميش ياراسين طبابت ائيلر

«عليار»دا بير بارداق سو سووقت ائيلر!

            دنيز يئنه دولار دوشرده فورما!

             قولاقلار توتولوب اؤزونو يورما!

 اكبر حميدي عليار

كركوكدان ...

حؤرمتلي دوستوم حاج مصطفي قليزاده عليار جنابلاري نين وئبلاگيندا كركوكلو شاعير صادق بشيرلي دن ايكي گؤزل شعر گؤردوم ، ماراغي اولان دوستلار بوردان اوخويا بيلرلر(تيكلايين)

تانری سسی

مين بير آيليق گئجه نين قدرين آنيب بيلمه ليسن

سوپوروب جان ائويني هيس-توزونو سيلمه ليسن

بولاشيب پالچيغا قالماق يئر اوزونده نه گرك

آرينيب شهپر آچيب گؤي اوزونه گلمه ليسن

موبارك قدر گئجه لرينده بير بيريميزي خئير دوعادان اونوتماياق و اؤزوموزه، عائيله ميزه، ائليميزه ، ديليميزه، دينيميزه و بوتون بشريته موتلولوق و اوغورلار ديله يك.

تومان یا پارسه؟

تومن، آغزیندا بو خلقين بال ايلا ياغ كيمي دير

پارسه كلمه سي سه تئیخا فيريلداغ كيمي دير

آلسالار خلقين اليندن مين ايلين تومانين

هر نه گئيسه گؤره جكسن كي تومانچاغ كيمي دير.

(بونو تيكلايين اوخويون لطفاً)

دای گل

شعبان آیی نین اون بئشینجی گونونو و تانری طرفیندن وعده وئریلمیش خلاص ائدیجی اؤندرین دوغومونو بوتون شيعه لره،عدالت سئورلره و آزادليق گزرلره قوتلو و موتلو اولسون دئيه سايين اوخوجولارا بير غزل سونورام:

داي گل

ظولوم دولدو جهانه داشدي داي گل

سئل اولدو، حق باشيندان آشدي داي گل

عدالت محو اولالي توز-دوماندا

نفس تنگه دوشوب تيخناشدي داي گل

ديانت موسلومانلاردان اوساندي

باش آْلدي كوفره ساري قاشدي داي گل

صداقت سارسيلاركن اه يريليكدن

سوموكلري يامان چاخناشدي داي گل

محبّت بير خزل كيمي اووولدو

اوركلر بيرجه باتمان داشدي داي گل

ايشيق كوسدو، گؤزون يومدو، يوخ اولدو

قارانليق هر ايشيقدان باشدي داي گل

خورافه گئرچه يين اوستون باسيردي

جهالت عاغيلا ديرماشدي داي گل

شقاوت بير لپير تك لخته وئردي

سعادت شئح چكيب ايش ياشدي داي گل

مقام اؤلدوردو ويجداني، دالينجا

دؤنوب ياس ساخلايیب آغلاشدي داي گل

ريا باش قالديريب مجنون ساياغي

عمل ليلاسينا سارماشدي داي گل

ادب چاتمیش كؤچون آيريلدي بيزدن

يارامازليق داها بوللاشدي داي گل

فساد بيتي باساركن تقوا كوركون

يازيق قوللوق يولوندان چاشدي داي گل

يالان دوغرويلا، قاضي اوغرو ايلا

عاغيل دا نفس ايله يوللاشدي داي گل

آغاليق توپ كيمي گيرده لنركن

اياغدان اياغا اويناشدي داي گل

حميدي گؤز ياشي تؤكماقدا خلقه

بولوتلا ياز چاغي باغلاشدي داي گل.

اكبر حميدي عليار